Καθημερινά, από τα δελτία ειδήσεων, γινόμαστε αυτήκοες μάρτυρες περιστατικών ενδοσχολικής βίας, με ανυπολόγιστες, πολλές φορές, συνέπειες για τα θύματα. Τα παιδιά που έχουν κακοποιηθεί ψυχικά ή και σωματικά ολοένα και αυξάνονται, γεγονός που έχει προβληματίσει τόσο τη σχολική κοινότητα όσο και την ευρύτερη κοινωνία.  Έτσι, τη Δευτέρα 27 Ιανουαρίου και την Τετάρτη 5 Φεβρουαρίου 2020, επισκέφθηκε το σχολείο μας η κ. Κέλλη Σπυριδάκη, Ψυχολόγος- Ψυχοθεραπεύτρια. Δεν είναι η πρώτη φορά που η κ. Σπυριδάκη έχει αποδεχτεί την πρόσκληση του σχολείου μας, για να μιλήσει στους μαθητές με θέμα που αφορά στη σχολική τους ζωή.

     Η πρώτη συνάντηση, που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα, 27 Ιανουαρίου 2020, έγινε με τους μαθητές της Β’ γυμνασίου και οι δύο επόμενες, που πραγματοποιήθηκαν μία εβδομάδα αργότερα, με τους μαθητές της Γ’ γυμνασίου. Η επιλογή αυτή έγινε με το σκεπτικό ότι οι διαφορετικές ηλικίες μαθητών απαιτούν διαφορετική προσέγγιση. Η κ. Σπυριδάκη, που έχει εξειδικευτεί σε αναπτυξιακά θέματα από τη βρεφική ηλικία μέχρι την εφηβεία και τις αντίστοιχες ψυχικές διαταραχές, ήταν το καταλληλότερο πρόσωπο, για να μιλήσει στους μαθητές για ένα τόσο ακανθώδες θέμα και να τους ευαισθητοποιήσει, ώστε οι ίδιοι να μην εμπλακούν με κανέναν τρόπο στην άσκηση βίας.

     Αρχικά, έκανε λόγο για τις μορφές που μπορεί να λάβει ο εκφοβισμός, ξεκινώντας από την υποβάθμιση των ικανοτήτων και επιτευγμάτων του θύματος και συνεχίζοντας με τις λεκτικές συμπεριφορές (βρίσιμο, κοροϊδία), την κλοπή προσωπικών αντικειμένων, το γράψιμο υβριστικών συνθημάτων σε τοίχους και τη σωματική βία. Κι επειδή η εποχή μας είναι η εποχή της ψηφιακής τεχνολογίας, δε θα μπορούσε από τις μορφές εκφοβισμού να λείπει και ο ηλεκτρονικός, που λαμβάνει τη μορφή προσβολών, δυσφήμισης και διαρροής φωτογραφιών και προσωπικών συνομιλιών. Στη συνέχεια, τόνισε στους μαθητές ότι ο σχολικός εκφοβισμός είναι ένα πολυδιάστατο κοινωνικό φαινόμενο, καθώς πίσω από αυτόν «κρύβεται» όχι μόνο ο θύτης και το θύμα αλλά και μια ολόκληρη σχολική κοινότητα, αποτελούμενη από μαθητές, εκπαιδευτικούς, διοίκηση και γονείς καθώς και μια κουλτούρα εκφοβισμού. Προβάλλοντας ένα απόσπασμα από την ταινία BEN-X, κάλεσε τους μαθητές να προβληματιστούν πάνω στους «ρόλους» που μπορεί κάποιος να λάβει στο φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού. Αφού, λοιπόν, κατέληξαν ότι οι ρόλοι αυτοί είναι του θύματος, του δράστη, των φίλων του δράστη, των παρατηρητών και των υποστηρικτών του θύματος, η συζήτηση περιεστράφη στις επιπτώσεις του εκφοβισμού για το θύμα. Το παιδί που έχει πέσει θύμα ενδοσχολικής βίας μπορεί να εκδηλώσει ψυχοσωματικά συμπτώματα όπως αϋπνία ή εφιάλτες, άγχος, φόβο και κατάθλιψη. Ακόμα, αναπτύσσει χαμηλή αυτοεκτίμηση, μειωμένη ικανότητα συγκέντρωσης, άρνηση για το σχολείο και, σε ακραίες περιπτώσεις, σκέψεις αυτοκτονίας. Κλείνοντας η κ. Σπυριδάκη τη διάλεξή της, υπογράμμισε ότι η ενσυναίσθηση, δηλαδή η ικανότητα να μπαίνουμε στη θέση του άλλου, είναι αυτή που μπορεί να βοηθήσει στην αποτροπή αντίστοιχων περιστατικών, καθώς κάθε μαθητής καλείται να σκέφτεται ότι: «Φέρομαι στον άλλο όπως θα ήθελα εκείνος να μου φέρεται».

     Στη συνέχεια και αφού η κ. Σπυριδάκη είχε μεταγγίσει στους μαθητές βασικές έννοιες για τον σχολικό εκφοβισμό, θέλησε να  τους εμπλέξει ακόμα πιο ενεργά στη διαδικασία που λάμβανε χώρα, ώστε να βιώσουν εντονότερα όλες τις παραμέτρους του φαινομένου και να τους βοηθήσει να κατανοήσουν καλύτερα την έννοια της ενσυναίσθησης. Αρχικά, διένειμε στους μαθητές, αφού πρώτα τους χώρισε σε ομάδες των πέντε, ένα υποθετικό σενάριο εκφοβισμού, βάσει του οποίου ένα κορίτσι έπεφτε θύμα λεκτικής κοροϊδίας από τους συμμαθητές της, οι οποίοι, μάλιστα, θέλοντας να την εξευτελίσουν, ανήρτησαν φωτογραφίες της στο Facebook. Στο ερωτηματολόγιο που ακολουθούσε, τα παιδιά κλήθηκαν να απαντήσουν σε ερωτήσεις που σχετίζονταν με τα συναισθήματα του εν λόγω κοριτσιού, τη δυνατότητα αυτού να αντιδράσει καθώς και την πιθανή αντίδραση των ιδίων, αν ήταν αυτόπτες μάρτυρες.

     Η συνάντηση της κ. Σπυριδάκη με τα παιδιά ολοκληρώθηκε με την εκπόνηση ενός πλάνου αντιμετώπισης περιστατικών εκφοβισμού. Οι μαθητές, εργαζόμενοι σε ομάδες, διατύπωσαν τις προτάσεις τους αναφορικά με το πώς θα φροντίσουν να μη μένουν κρυφά περιστατικά ενδοσχολικής βίας και πώς θα συντονίσουν τις προσπάθειές τους, ώστε να αντιμετωπίσουν τα περιστατικά αυτά, ανάλογα με τη σοβαρότητα και τη συχνότητα με την οποία εμφανίζονται. Οι προτάσεις αυτές καταγράφηκαν και στη συνέχεια συζητήθηκαν υπό την καθοδήγηση της κ. Σπυριδάκη.

     Μετά το πέρας της ομιλίας και του βιωματικού σεμιναρίου, οι μαθητές σίγουρα συνειδητοποίησαν τη δύναμή τους και τη σπουδαιότητα του καθενός από αυτούς ως ενός κρίκου υπεύθυνου για τη δημιουργία ή τη διάσπαση της «αλυσίδας» του σχολικού εκφοβισμού. Ευχαριστούμε πολύ την κ. Σπυριδάκη για το πολύτιμο αυτό μάθημα ζωής που μας έδωσε!