«Κάθε τι νέο είναι ένα καλά ξεχασμένο παλαιό».

Κάθε σύγχρονος άνθρωπος είναι βέβαιος για μερικές «αλήθειες». Λόγου χάρη, πιστεύει ότι οι αρχαίοι ήταν διαφορετικοί από εμάς ως προς τις ικανότητες, τον τρόπο σκέψης, τον τρόπο ζωής κ.λπ. Παράλληλα, πρεσβεύει την πεποίθηση ότι η ανθρωπότητα, έχοντας διανύσει κάποια στάδια εξέλιξης, προοδεύει εν γένει, προβαίνοντας, συνεχώς, σε νέα επιστημονικά και τεχνικά επιτεύγματα. Όταν, μάλιστα, κάποιοι αρχαίοι συγγραφείς αναφέρουν ή περιγράφουν εφευρέσεις, μηχανήματα και τεχνικές λύσεις της δικής τους ή παλιότερης εποχής, αυτά φαίνονται σήμερα σαν μυθικές ιστορίες ή σαν υπερβολές. Σε καμία περίπτωση δεν φαντάζουν ως μηχανισμοί που λειτουργούσαν ή που αντιστοιχούν σε εφευρέσεις της νέας εποχής. Μήπως διαφωνείτε; Τότε ρωτήστε κάποιους από το περιβάλλον σας, αν στην Αρχαία Ελλάδα υπήρχαν ρολόγια, ξυπνητήρια, τηλεπικοινωνίες, μηχανήματα πώλησης ή μηχανισμοί οικιακού συναγερμού. Το πιθανότερο είναι ότι θα σας συμβουλεύσουν να ξεκουραστείτε, διότι έχετε αρχίσει να αιθεροβατείτε. Αν τους τονίσετε ακόμα, ότι ο πρώτος υπολογιστής δημιουργήθηκε, επίσης, από τους αρχαίους Έλληνες, τότε  θα είναι πια σίγουροι ότι πρέπει να σας πάνε στον γιατρό! Προτείνετέ τους, λοιπόν, αντί να μεταβείτε σε κάποιο ιατρικό ίδρυμα, να μεταβείτε στο Κολωνάκι, σ’ ένα πανέμορφο νεοκλασικό κτήριο που στεγάζει το Μουσείο Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας του Κ. Κοτσανά. Γνωστός σε όλον τον κόσμο, ο μοναδικός ερευνητής των επιτευγμάτων του αρχαίου πολιτισμού κατασκεύασε για το Μουσείο του πολυάριθμα και αξιοθαύμαστα ομοιώματα της αρχαίας «τεχνολογίας αιχμής».

Εμείς, βέβαια, προφθάσαμε, ήδη, να επισκεφθούμε το εν λόγω Μουσείο. Τη Δευτέρα 24 Φεβρουαρίου οι μαθητές της Α΄ και Β΄ Λυκείου περιηγήθηκαν στο Μουσείο. Η αλήθεια είναι ότι το είχαμε προγραμματίσει εδώ και καιρό, μετά την ξενάγηση στην Ακαδημία του Πλάτωνα, όπου συζητήσαμε για το ξυπνητήρι που επινόησε ο σχολάρχης της Ακαδημίας προκειμένου να ξυπνά από τα «άγρια χαράματα» όλους τους μαθητές του. Εξάλλου, κάποιοι από εμάς είχαμε την ευκαιρία να γνωρίσουμε αρκετά από τα εκθέματα του Μουσείου, διότι το σχολείο μας τα φιλοξένησε πριν  από 6 χρόνια.

Στην πρώτη αίθουσα βιώσαμε και την πρώτη έκπληξη∙ όχι μόνο είδαμε το περιβόητο ξυπνητήρι του Πλάτωνα, αλλά και το ακούσαμε να λειτουργεί! Μάλιστα, ο ήχος του ξυπνητηριού, αν και μιμούταν το κελάηδημα πουλιών, ήταν τόσο δυνατός, που έγινε σαφές ότι δεν υπήρχε περίπτωση οι μαθητές του Πλάτωνα να γλυτώσουν την πρωινή έγερση! Πολλοί από εμάς σκεφτήκαμε: «Ευτυχώς που η εφεύρεση αυτή ξεχάστηκε για τα καλά και δεν λειτουργεί στα σπίτια μας!». Τον ίδιο περίπου «εκκωφαντικό» θόρυβο (αυτή τη φορά δικαιολογημένα) εξέπεμψε και ο «αρχαίος» συναγερμός σπιτιού, όταν ο μαθητής μας, ο Παντελής, μετά από παράκληση του ξεναγού, πέρασε την πόρτα υποτιθέμενου αρχαίου σπιτιού, παριστάνοντας έναν ανεπιθύμητο επισκέπτη. Όπως καταλάβατε, το Μουσείο του κυρίου Κ. Κοτσανά είναι διαδραστικό. Εδώ οι μικροί και οι μεγάλοι επισκέπτες μπορούν να κάνουν τα εκθέματα να δουλέψουν.  Έτσι και εμείς, με τη βοήθεια των ξεναγών μας, ενεργοποιήσαμε μια αρχαία πυροσβεστική αντλία, έναν ανυψωτικό μηχανισμό, μια αλυσιδωτή αντλία κ.ά. Τη λειτουργία των πιο πολύπλοκων μηχανισμών, όπως του ρολογιού, του υπολογιστικού μηχανισμού των Αντικυθήρων, του αυτόματου ανοίγματος θυρών ναού μετά από θυσία στον βωμό του και πολλών άλλων, μας έδειξαν οι ξεναγοί του Μουσείου. Οι ίδιοι, επίσης, μας εξήγησαν, μεταξύ άλλων, πώς λειτουργούσαν τα πυρσεία και οι φρυκτωρίες, ο καταπέλτης και τα αρχαία «επιτραπέζια» παιχνίδια.

Έχοντας βγει πλέον από το εξαιρετικό και μοναδικό μουσείο αυτό, αναρωτηθήκαμε για το πώς θα ήταν ο σημερινός μας κόσμος αν τα επιτεύγματα του αρχαίου ελληνικού κόσμου δεν είχαν ξεχαστεί και υπήρχε συνέχεια στην πνευματική και τεχνική εξέλιξη της ευρωπαϊκής ιστορίας. Τελικά κάθε τι νέο είναι και ένα καλά ξεχασμένο παλαιό!