Πλάτων, ο δάσκαλος της αγάπης – Aκαδημία Πλάτωνος

Η δεύτερη συνάντηση της Κυριακάτικης Λέσχης «Πνευματικοί Περιηγητές» για μαθητές και γονείς, με θέμα «Ακαδημαϊκοί Περιπατητικοί» ήταν γεγονός την Κυριακή 02.02.2014! Στις 9 το πρωί στο σταθμό Θησείο είχαν συγκεντρωθεί γονείς και παιδιά και ακολούθησε η μαγευτικότερη πορεία των Αθηνών, αυτή από το αρχαίο Δίπυλο στην Ακαδημία του Πλάτωνα. Η ξενάγηση της κυρίας Μαχαίρα άρχισε από τον αρχαιολογικό χώρο του Κεραμεικού, χώρος διπλά σεβαστός, τόσο γιατί από την ποιότητα των χωμάτων εκεί γεννήθηκε το είδος πηλού που έγινε γνωστό σε όλη την Ευρώπη, αλλά και γιατί εκεί κατέληγαν οι δύο διασημότερες οδοί των αρχαίων Αθηναίων: η Ιερά Οδός και το Δημόσιο Σήμα.
Τα μάτια προσεκτικά παρακολουθούσαν και τα αφτιά αφουγκράζονταν κάθε λεπτομέρεια. Περιηγηθήκαμε στο αρχαίο αθηναικό τείχος και αντιληφθήκαμε τις φάσεις του, είδαμε τα μεσοτειχίσματα και τις τάφρους, κατέστη σαφές ότι η Ιερά Οδός περνούσε από την Ιερή Πύλη με τον Ηριδανό ενσωματωμένο και οδηγούσε στην Ελευσίνα, ενώ μία διακλάδωσή της οδηγούσε στον Πειραιά. Ακριβώς δίπλα το Δίπυλο ένωνε την Ακαδημία με τον Κεραμεικό και από εκεί ξεκινούσε το πλοίο με την πομπή των Παναθηναίων ως την Ακρόπολη, μεταφέροντας τον ιερό πέπλο στο άγαλμα της θεάς Αθηνάς. Έπειτα περιηγηθήκαμε στην οδό των τάφων και μεταφερθήκαμε χωροχρονικά σε άλλη εποχή αναπλάθοντας τον περιβάλλοντα χώρο και ερχόμενοι σε επαφή με σημαντικές οικογένειες της Αθήνας (π.χ. του Λυσιμαχίδη, του Διονύσου) με αφορμή τους υπέρλαμπρους τάφους τους! Μία άλλη αποκάλυψη αποτέλεσε η επίσκεψη στο νέο μουσείο του Κεραμεικού, όπου ήρθαμε αντιμέτωποι με ταφικά υπολείμματα πολύτιμα (π.χ. χάλκινος λέβης με οστά του Αλκιβιάδη, χρυσοί οβολοί για το Χάροντα), καθώς επίσης παρακολουθήσαμε την εξέλιξη της επιτύμβιας γλυπτικής, με αποκορύφωμα τη στήλη του Δεξίλεω με ένθετα μέρη…
Όπως ακριβώς οι αρχαίοι, έτσι και εμείς εξήλθαμε του Διπύλου, και, μετά από μία σύντομη στάση στον Άγιο Γεώργιο, εκκλησία νεορωμανικού ρυθμού του Τσίλερ, περπατήσαμε πάνω στην αρχαία οδό Δημόσιο Σήμα (περιοχή σήμερα ανάμεσα στις σύγχρονες οδούς Σαλαμίνος και Πλαταιών), όπου βλέπαμε κατά καιρούς εκατέρωθεν του δρόμου αρχαιολογικές τομές που μας αποκάλυπταν πολυάνδρια (ταφές δημοσία δαπάνη ανδρών που έπεσαν υπερασπιζόμενοι την πόλη τους) ή σημάνσεις για μεμονωμένους τάφους επιφανών ανδρών (π.χ. του Λυκούργου). Η οδός Σαλαμίνος αποτελεί αληθινή έκπληξη, αφού είναι όλη πεζοδρομημένη και συναντούσαμε κατά διαστήματα υπέροχες οικίες του αθηναϊκού ρυθμού.
Η βόλτα ως τότε ήταν αποκαλυπτική εμπειρία, αλλά μέσα στο κρύο ήταν και κουραστική. Μία καφετέρια στολιδάκι είχε προετοιμάσει ειδικά για εμάς, μία μία ζεστή γωνιά να ξαποστάσουμε. Τραπέζια διατεταγμένα κατάλληλα, σαλονάκι μπροστά σε τζάκι αναμμένο και καφέδες μας περίμεναν… Η ατμόσφαιρα κατάλληλη για να ακούσουμε τον λόγο της κυρίας Μπούρα με τίτλο «Πλάτων, δάσκαλος της αγάπης» και να κατανοήσουμε ότι μόνο η γνώση σε μορφή αγάπης είναι μια αληθινή γνώση, όπως δίδασκε ο Πλάτων, και ότι κάθε ζωή και κάθε φαινόμενο έχει νόημα, όπως πίστευε ο μαθητής του ο Αριστοτέλης. Μυηθήκαμε στα μυστήρια του Έρωτα μαζί με τον Σωκράτη ενώ ακούσαμε τα λόγια της Διοτίμας από το Συμπόσιο του Πλάτωνα και θαυμάσαμε την σοφία της ζωής του Αριστοτέλη στο λήμμα από την Ρητορική του στο οποίο περιγράφονται διαφορετικές ηλικίες των ανθρώπων. Αλέγρος με τέμπο στην πρώτη ανάγνωση ο κύριος Ασλανίδης, καθηλωτικός και σθεναρός στη δεύτερη ανάγνωση ο κύριος Κοντοβράκης αντίστοιχα. Αφού στο τέλος του λόγου συνειδητοποιήσαμε μαζί με τον Πλάτωνα ότι το πιο βασικό είναι όχι απλώς να αποκτήσεις τη σοφία, αλλά αιωνίως να την αναζητάς, συνεχίσαμε το δρόμο της αναζήτησης και τελικά φτάσαμε στην πολυπόθητη Ακαδημία, που το 385 π.Χ. ίδρυσε ο Πλάτων. Ρίγη νιώσαμε όλοι, είδαμε μάτια μεγάλων και μικρών να βουρκώνουν από εκστατική συγκίνηση και με θρησκευτική ευλάβεια προχωρήσαμε σε μέρος που είναι αφετηρία όλων των υψηλών πνευματικών εννοιών (Ακαδημία Τεχνών, ακαδημαϊκός), αλλά είναι δυστυχώς τελείως αφύλαχτο και εγκαταλελειμμένο. Παρ’ όλα αυτά, εμείς παρακολουθήσαμε την ιστορική πορεία του γυμνασίου, της παλαίστρας, του οικοδομήματος της Ακαδημίας, με τα βιβλιοστάσια, τους οίκους των αναγνωστών, τις βάσεις για τα θρανία των μαθητών και τέλος… η πιο μεγάλη, ανέλπιστη χαρά. Η ιερή οικία του μυθικού Ακάδημου χρονολογημένη όχι 2500 χρόνια πριν, όπως τα περισσότερα κατάλοιπα που είδαμε), αλλά 5000 χρόνια πριν!!! Δίπλα της η συνέχειά της στα γεωμετρικά χρόνια με κατάλοιπα θυσιών μας βεβαίωναν για το αδιάσπαστο της χρήσης της. Η πρωτογενής οικία, μικρή, τμηματική σε επίπεδο θεμελίων, αλλά εκεί, να μας θυμίζει ποιος και γιατί έδωσε το όνομα σε όλο αυτό το ιερό άλσος και τις έννοιες που μεταγενέστερα μεταλαμπαδεύτηκαν στη Δύση… Έτσι τελείωσε και η δεύτερη συνάντηση της Λέσχης μας και πριν χωριστούμε κλείσαμε ραντεβού για τον επόμενο μας περίπατο προς το τρίτο «φιλοσοφικό» Γυμνάσιο των αρχαίων Αθηνών – το Γυμνάσιο του Κυνοσάργους.