Νέα συνάντηση της Κυριακάτικης Λέσχης «Πνευματικοί Περιηγητές» στην Κηφισιά
Την Κυριακή 01.10.23, στην Κηφισιά, έλαβε χώρα η πρώτη συνάντηση της Κυριακάτικης Λέσχης κατά τη διάρκεια της οποίας οι μαθητές και γονείς του Σχολείου γνώρισαν την ιστορία του υπέροχου αυτού
προαστίου μέσα από την επίσκεψη των σημαντικότερων ιστορικών μνημείων της περιοχής.
Κηφισιά: ο τόπος όπου η ιστορία, ο πολιτισμός και οι σπουδαίες φυσιογνωμίες ενώνονται!
Φωλιασμένος ανάμεσα στα γραφικά τοπία της Αττικής, ο δήμος Κηφισιάς προσελκύει με μια ακαταμάχητη γοητεία. Αυτό το θαλερό προάστιο, που κάποτε συνδεόταν στενά με την καρδιά της Αθήνας χάρη στο θρυλικό τρένο «Θηρίο», είναι ένα μέρος όπου η ιστορία, ο ρομαντισμός και ο πολιτισμός συγκλίνουν σε μια εκπληκτική συμφωνία που κόβει την ανάσα.
Η ιστορία της Κηφισιάς είναι ένα μωσαϊκό κατασκευασμένο με ψηφίδες θρύλου και ιστορίας. Η Κηφισιά ήταν τόπος καταγωγής του αρχαίου κωμωδιογράφου Μένανδρου αλλά λατρεύτηκε κι απ’ τον Ηρώδη τον Αττικό. Αυτό το ειδυλλιακό καταφύγιο αιχμαλώτισε την καρδιά του μαικήνα των γραμμάτων και των τεχνών, ο οποίος αναγνώρισε τη διαχρονική γοητεία της Κηφισιάς. Η αγάπη του για την περιοχή έθεσε τα θεμέλια για τη μετατροπή της σε έναν παράδεισο ομορφιάς και πολιτισμού.
Αλλά η γοητεία της Κηφισιάς δεν σταμάτησε εκεί. Υπήρξε επίσης το αγαπημένο σπίτι μερικών από τις πιο επιφανείς προσωπικότητες της Ελλάδας. Εδώ έζησε ο ηρωικός Παύλος Μελάς αλλά κι ο αδάμαστος πολιτικός Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης, ο πρωθυπουργός της Ελλάδας κατά το «μαύρο» 1922. Δέχθηκε στωικά τη μοίρα που του επεφύλαξε η ιστορία και εκτελέστηκε στην περιβόητη Δίκη των Έξ. Την Κηφισιά τίμησε, επίσης, με την παρουσία του ο λογοτέχνης Δημήτριος Βικέλας, ένας οραματιστής ηγέτης και πρώτος πρόεδρος της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής. Η θητεία του σηματοδότησε την έναρξη μιας παγκόσμιας γιορτής του αθλητισμού και η σύνδεσή του με την Κηφισιά αποτελεί πηγή τεράστιας υπερηφάνειας για τον Δήμο.
Συνάμα, η λογοτεχνική ιδιοφυία της Πηνελόπης Δέλτα, κόρης του εθνικού ευεργέτη Εμμανουήλ Μπενάκη, βρήκε τη μούσα της στους γαλήνιους δρόμους της Κηφισιάς. Οι λέξεις της συνεχίζουν να μεταφέρουν τους αναγνώστες στον μαγευτικό κόσμο που φιλοτέχνησε και η κληρονομιά της λάμπει τόσο φωτεινά όσο και τα αστέρια που κοσμούν τον νυχτερινό ουρανό της Κηφισιάς. Τη φαντασία, μάλιστα, εξάπτει και το πλατωνικό ειδύλλιο που άνθισε ανάμεσα στον Ίωνα Δραγούμη και την Πηνελόπη Δέλτα (αν και ήταν παντρεμένη με τον Στέφανο Δέλτα) μέσα στην αγκαλιά της Κηφισιάς. Ο ανεκπλήρωτος έρωτας αλλά και το τραγικό τέλος και των δύο θα διεγείρουν το συναίσθημα όλων όσοι κάποια στιγμή διαβάσουν την ιστορία τους.
Στην Κηφισιά βρίσκεται και η ιστορική κατοικία του Ιωάννη Μεταξά, ένας τόπος όπου εξακολουθεί ν’ ακούγεται ο απόηχος του ηχηρού «ΟΧΙ» του προς τον Ιταλό πρόξενο, Εμανουέλε Γκράτσι κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Αυτή η θαρραλέα πράξη του ίδιου του Μεταξά αλλά και του ελληνικού λαού χάραξε για πάντα το όνομά του στα χρονικά της ελληνικής ιστορίας και η Κηφισιά τιμά με υπερηφάνεια τη μνήμη του.
Τέλος, ο Θεόδωρος Δηλιγιάννης, ένας εξέχων πολιτικός άνδρας του οποίου η επιρροή αντηχούσε σε όλη την Ελλάδα, βρήκε παρηγοριά και έμπνευση στην αγκαλιά της Κηφισιάς. Ο πρωθυπουργός των πρώτων Μοντέρνων Ολυμπιακών Αγώνων αλλά και του ατυχή πολέμου του 1897, άφησε μεγάλη παρακαταθήκη στον κοινοβουλευτισμό. Το θλιβερό τέλος που του επεφύλαξε η μοίρα στα σκαλιά της Παλιάς Βουλής, δεν στάθηκε ικανό να σβήσει το ισχυρό πολιτικό του αποτύπωμα.
Σήμερα, η Κηφισιά συνεχίζει να είναι ένα ζωντανό καταφύγιο πολιτισμού, ιστορίας και ρομαντισμού. Καθώς περιπλανιέται κανείς στα γοητευτικά δρομάκια της και εξερευνά το πλούσιο υφαντό των ιστοριών της, διαπιστώνει ότι η Κηφισιά είναι κάτι περισσότερο από ένα μέρος – είναι μια εμπειρία που συλλαμβάνει την ουσία του παρελθόντος και του παρόντος της Ελλάδας. Ο απόηχος της ιστορίας, η ζεστασιά του ρομαντισμού και η λάμψη του πολιτισμού δημιουργούν μια μαγευτική μελωδία που θα γλυκοκελαηδά για πάντα στην καρδιά κάθε επισκέπτη της Κηφισιάς. Φαίνεται πως περπατώντας στα ρομαντικά σοκάκια της Κηφισιάς που ήταν κατάφυτα με ραδινές αμυγδαλιές ο Γ. Δροσίνης θα έγραψε το: «Εκούνησε την ανθισμένη μυγδαλιά με τα χεράκια της κι εγέμισε απ’ άνθη η πλάτη, η αγκαλιά και τα μαλλάκια της. Αχ! Χιονισμένη σαν την είδα την τρελή γλυκά τη φίλησα…»
Αντώνης Χατζηλάμπρος, Φιλόλογος
«Πατριώτες και Φιλέλληνες»
Ήταν η πρώτη φορά που το σχολείο μας διοργάνωσε έναν περίπατο στην Κηφισιά. Χρειάστηκαν μερικά χρόνια, μόνο, για να βρούμε μια διαδρομή που θα μπορούσαμε αφενός να διασχίσουμε με τα πόδια, αφετέρου να θεωρήσουμε αντιπροσωπευτική από ιστορικής και αρχιτεκτονικής άποψης. Ο σκοπός της περιήγησης ήταν να γνωρίσουμε το μοναδικό αυτό προάστιο της Αττικής στην ιστορική του εξέλιξη, από την αρχαιότητα έως τη σημερινή εποχή, και να παρουσιάσουμε κάποιες προσωπικότητες που άφησαν τη σφραγίδα τους στην περιοχή.
Δεν μπορούσαμε να μην ξεκινήσουμε την αφήγησή μας από τον Ηρώδη Αττικό, επειδή όλη η διαδρομή μας κινούταν μέσα στα όρια του πάλαι ποτέ κτήματός του. Ακόμα και στο σημείο συνάντησης της ομάδας, στην αρχή της οδού Κασσαβέτη, κάποιες δεκαετίες πριν, βρέθηκε ένα καταπληκτικό άγαλμα που σχετίζεται με την οικογένεια του Ηρώδη. Λίγα μέτρα πιο κάτω, βρίσκεται ένα ταφικό μνημείο, που από αρκετούς ερευνητές θεωρείται το οικογενειακό μαυσωλείο του ρήτορα και στάθηκε αφορμή να μιλήσουμε, εκτενώς, για τον ίδιον, την οικογένειά του και την προσωπική του ζωή.
Ύστερα, η ομάδα μαθητών και γονέων πέρασε από όμορφες και ήσυχες οδούς της Κηφισιάς, γνωρίζοντας διαφορετικά αρχιτεκτονικά στιλ εξοχικών κατοικιών, οι οποίες χτίστηκαν κατά τον 19ο και τον 20ο αιώνα, ξεχωρίζοντας τα κτήρια που φέρουν τη σφραγίδα του μεγάλου Τσίλλερ. Τη στιγμή που στην Ευρώπη επικράτησε ο εκλεκτικισμός, ο οποίος χαρακτηρίζεται από την ανάμειξη διάφορων μορφολογικών στοιχείων και στην Κηφισιά υπάρχουν πολλές επαύλεις οι οποίες αντιπροσωπεύουν αυτό το στιλ, ο Ερνστ Τσίλλερ προσπάθησε να διατηρήσει ένα ελληνικό ύφος, όχι μόνο στα μέγαρα της πόλης αλλά και στην εξοχή.
Κατά τον περίπατό μας, κάναμε στάσεις έξω από πολλές οικίες, αναλύοντας όχι μόνο τον αρχιτεκτονικό τους ρυθμό, αλλά διηγούμενοι και ιστορίες για τις σημαντικές προσωπικότητες που κατοικούσαν σε αυτές. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο πρόσωπο του γνωστού Γερμανού αρχαιολόγου Wilhelm Doerpfeld ο οποίος αφιέρωσε όλη του τη ζωή στην Ελλάδα, όχι μόνο ως αρχαιολόγος αλλά και ως μεγάλος Φιλλέλληνας. Σε πολλά πανεπιστήμια της Ευρώπης, διέδιδε τον ελληνικό πολιτισμό και, ταυτόχρονα, οργάνωνε τα επικίνδυνα, τότε, ταξίδια στην Πελοπόννησο, γνωστά ως Doerpfeld-reisen, για να αναδείξει τα αρχαία μνημεία που είχαν ανακαλυφθεί.
Έτυχε, χωρίς να υπάρχει προσχεδιασμός, σε αυτήν την ξενάγηση, να γίνει ιδιαίτερη μνεία στα παραπάνω πρόσωπα, που έδωσαν λογική και συνέπεια σε όλα τα ποικίλα και πολλαπλά στοιχεία της αφήγησης, «έδεσαν» τις διάσπαρτες πληροφορίες και δημιούργησαν το σύνολο της ύλης που παρουσιάστηκε. Ο μεγάλος πατριώτης Ηρώδης Αττικός, ο οποίος έθεσε ως στόχο της ζωής του να διατηρήσει το μεγαλείο της αρχαίας Ελλάδας στα μνημεία, τη γλώσσα και την καθημερινή ζωή των Ελλήνων της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, οι σημαντικοί Φιλέλληνες Ernst Ziller και Wilhelm Doerpfeld έδωσαν σε όλον τον περίπατό μας μια προσωπική και τρυφερή νότα και ένα διδακτικό στοιχείο, το οποίο είναι απαραίτητο στις σχολικές περιηγήσεις.